Cingulotomia – technika neurochirurgiczna jako alternatywa w leczeniu bólu nowotworowego.
W Narodowym Instytucie Onkologii działa zespół zajmujący się leczeniem bólu nowotworowego opornego na leczenie farmakologiczne. Zespół oparty jest na współpracy lekarzy, pielęgniarek i psychologów z Kliniki Nowotworów Układu Nerwowego oraz Oddziału Medycyny Paliatywnej.
Jak leczymy ból:
Cingulotomia to zabieg polegający na małoinwazyjnym zniszczeniu części zakrętu obręczy, czyli niewielkiego obszaru mózgu odpowiadającego za przetwarzanie i interpretację bodźców bólowych. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym, trwa około 50-60 minut. Chory wypisany jest do domu po ok 2-3 dniach.
Cingulotomia jako skuteczna i bezpieczna metoda otrzymała pozytywną rekomendację ASPN (Amerykańskie Towarzystwo Bólu i Neuronauki) i jest zabiegiem stosowanym w wyspecjalizowanych klinikach neurochirurgicznych na świecie.
Jakie są wyniki?
W badaniach obserwacyjnych zakres redukcji lub całkowitego zniesienia dolegliwości u operowanych chorych sięga 60-80% przy minimalnym ryzyku powikłań okołooperacyjnych.
Dla kogo przeznaczony jest zabieg?
Zabieg ten przeznaczony jest dla chorych z rozsianą chorobą nowotworową. Jest to zabieg paliatywny, którego celem jest poprawa jakości życia chorego oraz uniknięcie paliatywnej sedacji.
Co dzieje się po zabiegu?
Aby nie obciążać chorych koniecznością dojeżdżania do Warszawy większość konsultacji i ocen pooperacyjnych odbywa się zdalnie. Chory po zabiegu w NIO na stałe pozostaje pod opieką psychologa i lekarzy z Kliniki.
Odrobina teorii
60-80% chorych z rozsianą chorobą nowotworową cierpi z powodu dolegliwości bólowych spowodowanych chorobą podstawową. 50% z tych pacjentów nie otrzyma w trakcie terapii wystarczającego leczenia, zaś 10% z nich doświadczy bólu niereagującego na leczenie mimo maksymalnej terapii farmakologicznej. 3% z nich określi swój ból jako „niemożliwy do wytrzymania” i dla tej grupy dedykowane jest to leczenie. Zabieg cingulotomii pierwszy raz przeprowadzony został w latach 60 tych XX wieku. Od tamtej pory jego wpływ na funkcjonowanie mózgu jest przedmiotem badan i obserwacji. Dzięki temu w chwili obecnej jest to zabieg małoinwazyjny obarczony minimalnym ryzykiem powikłań. Planowanie zabiegu odbywa się z użyciem specjalnego oprogramowania komputerowego, sam zaś zabieg wykonywany jest metodą stereotaktyczną pozwalającą doświadczonemu chirurgowi osiągnąć niesamowitą precyzję.
Bibliografia
- van den Beuken-Van Everdingen MHJ, Hochstenbach LMJ, Joosten EAJ, Tjan-Heijnen VCG, Janssen DJA. Update on Prevalence of Pain in Patients With Cancer: Systematic Review and Meta-Analysis. J Pain Symptom Manage. 2016;51(6):1070-1090.e9. doi:10.1016/J.JPAINSYMMAN.2015.12.340
- Uehara Y, Matsumoto Y, Kosugi T, et al. Availability of and factors related to interventional procedures for refractory pain in patients with cancer: a nationwide survey. BMC Palliat Care. 2022;21(1). doi:10.1186/S12904-022-01056-6
- Kurita GP, Sjøgren P, Klepstad P, Mercadante S. Interventional Techniques to Management of Cancer-Related Pain: Clinical and Critical Aspects. Cancers (Basel). 2019;11(4). doi:10.3390/CANCERS11040443
- Raslan AM, Ben-Haim S, Falowski SM, et al. Congress of Neurological Surgeons Systematic Review and Evidence-Based Guideline on Neuroablative Procedures for Patients With Cancer Pain. Neurosurgery. 2021;88(3):437-442. doi:10.1093/NEUROS/NYAA527
- Tan LL, Kuner R. Neocortical circuits in pain and pain relief. Nat Rev Neurosci. 2021;22(8):458-471. doi:10.1038/S41583-021-00468-2
- Aman MM, Mahmoud A, Deer T, et al. The American Society of Pain and Neuroscience (ASPN) Best Practices and Guidelines for the Interventional Management of Cancer- Associated Pain. J Pain Res. 2021;14:2139-2164. doi:10.2147/JPR.S315585
- Lindsay NM, Chen C, Gilam G, Mackey S, Scherrer G. Brain circuits for pain and its treatment. Sci Transl Med. 2021;13(619). doi:10.1126/SCITRANSLMED.ABJ7360
- Strauss I, Berger A, ben Moshe S, et al. Double Anterior Stereotactic Cingulotomy for Intractable Oncological Pain. Stereotact Funct Neurosurg. 2017;95(6):400-408. doi:10.1159/000484613
Opracowanie tekstu: dr. n. med Krzysztof Szalecki